Theo các thông tin dự án đã được công bố, Vành đai 3 TP Hồ Chí Minh đi qua phía tây vùng Hóc Môn cũ, gần khu vực Tân Thới Nhì nay thuộc xã Xuân Thới Sơn, và cao tốc TP Hồ Chí Minh – Mộc Bài cũng được quy hoạch kết nối ở khu vực này. Với người sống gần công trường, điều ảnh hưởng hằng ngày không phải là con đường tương lai mà là thời gian thi công: lối quen bị rào, phải đi đường tạm, bụi, xe ben, xe bồn ra vào, ban đêm có thể có tiếng máy.
Bài không nêu tiến độ, thời điểm thông xe hay hướng tuyến chi tiết từng thửa đất, vì đó là thông tin cần theo dõi từ nguồn chính thức và có thể điều chỉnh. Bài chỉ nói chuyện đi lại và sinh hoạt quanh công trường: nhận biết phân luồng, đi đường tạm an toàn, giảm ảnh hưởng của bụi, và phản ánh đúng kênh khi có chuyện.
Phần tổng quát về ý nghĩa của Vành đai 3 cho cả vùng cửa ngõ đã có ở trang về Hóc Môn; ở đây chỉ bàn chuyện của người ở sát công trường.
Công trường giao thông lớn khác công trình nhà ở thế nào
Công trình xây nhà trong xóm kéo dài vài tháng, ảnh hưởng một đoạn hẻm. Công trường đường cao tốc, đường vành đai kéo dài nhiều năm, trải dài nhiều cây số, có những mũi thi công làm cả ngày lẫn đêm. Xe vận chuyển vật liệu như cát, đá, đất đắp, bê tông tươi, cấu kiện dầm chạy liên tục qua các đường địa phương để vào công trường.
Ngoài phần đường chính, còn có các hạng mục đi kèm: nút giao, đường gom hai bên, cầu vượt, cống hộp băng qua kênh rạch, di dời đường điện, đường nước. Mỗi hạng mục có thể làm thay đổi lối đi của người dân trong một khoảng thời gian.
Người ở gần công trường vì vậy sống với nhiều thay đổi nhỏ liên tục: tuần này đường tạm bên trái, tuần sau chuyển sang bên phải; đoạn hôm qua còn đi được, hôm nay rào để đổ bê tông. Theo dõi thông báo phân luồng và quan sát biển báo tại chỗ là thói quen cần có.
Đi đường tạm, đường công vụ an toàn
Đi đúng phần đường dành cho người dân. Đường tạm thường được rào phân cách với khu thi công. Dù phía trong trông thoáng, không đi vào phần đang thi công: có hố đào, cốt thép chờ, máy móc di chuyển bất ngờ.
Đi chậm trên mặt đường đá dăm, cấp phối. Đường tạm thường chưa trải nhựa, có đá rời, ổ gà, gờ do xe nặng cày. Xe máy dễ trượt khi phanh gấp hoặc đổi hướng.
Nhường xe công trình. Xe ben, xe bồn, xe cẩu cồng kềnh, điểm mù lớn, đường phanh dài. Khi có người cầm cờ điều tiết, làm theo hướng dẫn.
Coi chừng bùn đất trên mặt đường chính. Xe ra khỏi công trường kéo theo bùn đất; mưa xuống, đoạn đường gần cổng công trường trơn như mỡ.
Ban đêm, chỉ đi khi có đèn chiếu sáng và đèn cảnh báo rõ. Nếu đoạn rào chắn thiếu đèn, thiếu biển, chọn đường khác và phản ánh để được bổ sung.
Xe ben, xe bồn trên đường địa phương
Một công trường giao thông lớn cần lượng vật liệu khổng lồ, và phần lớn được chở bằng xe ben, xe bồn bê tông qua các đường địa phương. Ở Xuân Thới Sơn, điều đó có nghĩa là những trục như Nguyễn Văn Bứa hay các đường dẫn vào khu vực thi công có thêm một dòng xe nặng chạy liên tục, kể cả ban đêm.
Xe chở vật liệu theo quy định phải che phủ thùng, không chở quá tải, không làm rơi vãi; thực tế không phải chuyến nào cũng đúng như vậy. Đất đá rơi trên mặt đường là nguyên nhân gây té xe, đặc biệt khi trời mưa. Gặp đoạn có đất đá rơi, đi chậm và tránh phanh gấp.
Xe nặng chạy nhiều cũng làm đường địa phương xuống cấp nhanh: lún vệt bánh xe, nứt mặt đường, bể mép. Khi thấy hư hỏng do xe công trình gây ra, phản ánh kèm hình ảnh giúp cơ quan quản lý yêu cầu đơn vị liên quan sửa chữa, hoàn trả mặt đường.
Người đi xe máy nên tránh đi song song với xe ben, xe bồn, và đặc biệt cẩn thận ở các điểm xe công trình rẽ vào đường công vụ, nơi thường không có đèn tín hiệu mà chỉ có người cầm cờ; khi bị xe nặng bám sát phía sau, tấp vào lề cho xe vượt thay vì cố chạy nhanh hơn.
Bụi, tiếng ồn và chuyện sinh hoạt
Bụi là than phiền phổ biến nhất của người ở gần công trường giao thông. Bụi từ đất đắp, cát, đá, từ xe chở vật liệu không che chắn kỹ, từ mặt đường tạm khô vào mùa nắng. Theo quy định chung về bảo vệ môi trường trong xây dựng, đơn vị thi công có trách nhiệm che chắn, tưới nước giảm bụi, rửa xe trước khi ra đường; mức độ thực hiện trên thực tế thì người dân có quyền quan sát và phản ánh.
Trong nhà, những việc giúp giảm ảnh hưởng: đóng cửa phía hướng công trường vào giờ xe chạy nhiều, lau nhà bằng khăn ẩm thay vì quét khô, che đậy nước uống, thức ăn, không phơi quần áo ngoài sân ở phía có bụi. Người già, trẻ nhỏ, người có bệnh hô hấp nên đeo khẩu trang khi ra đường và hạn chế ở lâu ngoài trời gần công trường.
Tiếng ồn ban đêm xảy ra khi có hạng mục phải làm liên tục, như đổ bê tông. Nếu tiếng ồn kéo dài nhiều đêm, ảnh hưởng giấc ngủ, có thể phản ánh để đơn vị thi công điều chỉnh hoặc thông báo trước cho người dân.
Khi lối vào nhà, vào ruộng bị ảnh hưởng
Một số hộ có đường vào nhà, vào ruộng, vào vườn bị công trường cắt ngang hoặc bị thu hẹp trong thời gian thi công. Thông thường, dự án phải bố trí đường tạm hoặc lối đi thay thế để người dân sinh hoạt; nếu lối đi thay thế chưa có, chưa phù hợp, hoặc bị ngập khi mưa, người dân nên phản ánh sớm thay vì tự mở lối qua khu vực thi công.
Với người làm ruộng, công trường có thể làm thay đổi dòng chảy của mương thuỷ lợi, gây đọng nước hoặc thiếu nước cho ruộng bên cạnh. Ghi lại thời điểm, chụp ảnh tình trạng trước và sau, rồi báo với ấp, xã để làm việc với chủ đầu tư và đơn vị thi công.
Chuyện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi bị thu hồi đất thuộc thủ tục riêng, theo phương án được phê duyệt và quy định về đất đai hiện hành; trang này không đi vào chi tiết. Người có đất bị ảnh hưởng nên giữ đầy đủ giấy tờ, theo dõi thông báo chính thức và hỏi trực tiếp hội đồng hoặc tổ công tác phụ trách.
Phản ánh khi công trường gây ảnh hưởng
Phản ánh có hiệu quả khi rõ ràng, có bằng chứng và gửi đúng nơi. Trình tự gợi ý:
- Ghi lại cụ thể: vị trí (gần nhà ai, gần mốc nào), thời gian, hiện tượng (bụi, bùn trên đường, thiếu đèn cảnh báo, ngập lối đi, tiếng ồn đêm).
- Chụp ảnh, quay video ngắn, không quay mặt người lao động một cách gây phiền.
- Báo trước cho ban điều hành ấp hoặc tổ dân cư để tổng hợp, nhất là khi nhiều hộ cùng bị ảnh hưởng.
- Gửi phản ánh tới UBND xã qua kênh tiếp nhận chính thức, hoặc kênh phản ánh của thành phố.
- Nếu công trường có bảng thông tin dự án với đầu mối liên hệ, có thể liên hệ trực tiếp ban điều hành công trường.
- Theo dõi kết quả xử lý; nếu chưa được giải quyết, phản ánh lại kèm thông tin lần trước.
Giữ thái độ bình tĩnh, tránh chặn xe, chặn đường công trường. Những hành động đó có thể gây nguy hiểm và làm việc giải quyết khó khăn hơn.
Trẻ em và công trường
Công trường lớn có sức hút với trẻ con: máy xúc, cần cẩu, đống cát, hố nước. Nhưng đó cũng là nơi nguy hiểm nhất cho trẻ: hố đào đọng nước có thể sâu hơn trẻ tưởng, đống vật liệu có thể sạt, máy móc di chuyển bất ngờ.
Phụ huynh ở gần công trường nên nói rõ với con rằng khu vực rào chắn là nơi không được vào, kể cả lúc công nhân nghỉ trưa hay ban đêm khi không có ai. Đặc biệt cảnh giác vào mùa mưa, khi các hố đào, rãnh thi công đầy nước; tai nạn đuối nước ở hố công trình là loại tai nạn có thể xảy ra ở mọi công trường lớn.
Trên đường đi học, trẻ phải đi qua đoạn đường tạm, đoạn có xe công trình. Cùng con đi thử lộ trình, chỉ chỗ phải xuống dắt xe, chỗ phải chờ người điều tiết. Nếu thấy rào chắn bị hở, bị đổ, hố đào không có che chắn gần khu dân cư, báo ngay cho ban điều hành công trường và chính quyền xã.
Nhìn xa hơn: con đường sẽ đổi gì cho xã
Khi hoàn thành, các tuyến đường lớn này được kỳ vọng rút ngắn đường đi từ vùng phía tây bắc sang các khu vực khác của thành phố và các tỉnh lân cận. Với người Xuân Thới Sơn, điều đó có thể có nghĩa là thêm lựa chọn đường đi, thêm kho bãi, xưởng mọc lên gần nút giao, và giá trị đất ở một số khu thay đổi.
Nhưng cũng nên nhớ: đường cao tốc, đường vành đai thường có số lối lên xuống hạn chế, không phải nhà nào ở gần cũng đi lên được ngay. Đường gom hai bên, cầu vượt dân sinh, lối băng qua cho người đi bộ mới là thứ ảnh hưởng trực tiếp tới việc đi lại hằng ngày của người trong xã. Theo dõi phần này trong thông tin dự án hữu ích hơn bàn về tốc độ trên cao tốc.
Một điều nữa: trong lúc thi công, nhiều hộ dân hai bên tuyến mở quán nước, tiệm sửa xe, nhà trọ cho công nhân công trường. Đó là cơ hội làm ăn có thật nhưng mang tính thời vụ; khi công trường xong, lượng khách này sẽ đi theo. Tính toán đầu tư cho phù hợp với quãng thời gian đó là chuyện nên nghĩ trước.
Trang này không đưa ra dự báo về giá đất hay lời khuyên mua bán. Ai đang cân nhắc chuyện nhà đất gần tuyến đường nên kiểm tra thông tin quy hoạch tại cơ quan có thẩm quyền trước mọi quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Vành đai 3 có đi qua xã Xuân Thới Sơn không?
Theo thông tin dự án đã công bố, tuyến Vành đai 3 đi qua phía tây vùng Hóc Môn cũ, gần khu vực Tân Thới Nhì nay thuộc xã Xuân Thới Sơn. Hướng tuyến chi tiết theo từng thửa đất cần tra cứu thông tin quy hoạch chính thức tại cơ quan có thẩm quyền.
Khi nào Vành đai 3 đoạn qua Hóc Môn thông xe?
Trang này không nêu thời điểm thông xe vì tiến độ có thể thay đổi. Hãy theo dõi thông tin chính thức của chủ đầu tư và chính quyền thành phố về từng đoạn tuyến.
Bụi công trường nhiều quá thì phản ánh ở đâu?
Bạn có thể báo ban điều hành ấp để tổng hợp, gửi phản ánh tới UBND xã qua kênh chính thức hoặc kênh phản ánh của thành phố, và liên hệ đầu mối ghi trên bảng thông tin dự án nếu có. Kèm vị trí, thời gian và ảnh chụp.
Lối vào nhà bị rào do thi công thì làm sao?
Dự án thường phải bố trí lối đi tạm thay thế. Nếu chưa có hoặc không phù hợp, ví dụ bị ngập khi mưa, hãy phản ánh với ấp, xã và ban điều hành công trường. Không tự mở lối qua khu vực đang thi công vì rất nguy hiểm.
Đi đường tạm cạnh công trường cần chú ý gì?
Đi chậm vì mặt đường đá dăm dễ trượt, đi đúng phần dành cho người dân, nhường xe ben và xe bồn, coi chừng bùn đất trên mặt đường chính gần cổng công trường, và tránh đi ban đêm ở đoạn thiếu đèn cảnh báo.
Nhà gần nút giao có lên được đường cao tốc ngay không?
Không chắc. Đường cao tốc và vành đai thường có số lối lên xuống hạn chế; việc đi lại hằng ngày phụ thuộc nhiều hơn vào đường gom, cầu vượt dân sinh. Hãy xem phần này trong thông tin dự án đã công bố.
